2026: Kleinere festivalarea's, meer beleving

De Nederlandse festivalbranche bevindt zich in een duidelijke overgangsfase. Na jaren van schaalvergroting, hogere productiestandaarden, stijgende kosten en veranderende publieksverwachtingen. Het resultaat: een verschuiving van grootschalige podia naar kleinere en meer intieme festivalformats.

–  Festivaltent voor max. 50 mensen | Happy Feelings festival   Locatie: Thuishaven Festivalterrein Amsterdam. Fotograaf: Ykka de Jong

HAAKSBERGEN - De Nederlandse festivalmarkt blijft internationaal toonaangevend maar zit ook in een overgangsfase. De cijfers onderstrepen deze verandering in de branche. Volgens het internationale vakmedia Magazine IQ zijn er al meer dan 100 Nederlandse festivals sinds 2024 verdwenen uit de kalender. In 2025 werden al minstens 50 festivals afgelast, veelal zonder aangekondigde terugkeer.

Ook grote namen heroverwegen hun positie in de branche. Mysteryland, het langstlopende dancefestival ter wereld, kondigde aan in 2026 geen editie te organiseren. ID&T, de organisatie achter het festival stelt de volgende verklaring: “Because even the greatest journeys need a moment to reset, reflect and evolve.”. Dit weerspiegelt direct de realiteit: zelfs gevestigde festivalmerken erkennen dat het bestaande model onder druk staat.

De markt veranderd, niet de behoefte aan live beleving

Zo geeft Age Versluis, de Nederlandse promotor van Friendly Fire in het vakblad Pollstar aan dat de toekomst van evenementen ligt in compactere settings. Minder risico's, lagere kosten, directer contact met het publiek waardoor het voor iedereen aantrekkelijker is. Ook Tirsa Creusen, festivaldirecteur van Pinkpop, benadrukt in hetzelfde medium dat de kern van festivals niet op schaal zit, maar in beleving.

“Zelf ben ik hier ook een voorstander van kleinere podia’s", vertelt Wessel Bottenberg (34), die al ruim 13 jaar in de festivalbranche werkzaam is. Hij meldt dat een kleinere festivalarea zorgt voor een veel sterkere publieksbeleving, mindere anonimiteit, kortere wachtrijen en een veiligere en socialere sfeer. Wessel ziet vooral de verschuiving in de budgetten richting de side programmering van festivals. Dus veel meer gericht op de beleving dan op het grootste en duurste podiums. 

Nederland is en blijft een festival land 

Zoals Pollstar begin dit jaar al concludeerde: de markt is sterk, tickets verkopen snel, maar bezoekers verwachten meer dan alleen grote namen. De huidige verschuiving richting kleinere festivalruimtes is daarmee geen achteruitgang, in tegendeel, het is een herdefinitie van wat een festival kan zijn: een plek waar de beste herinneringen worden gemaakt. 

Wessel weet het alles nog samen te vatten in één zin: “Nog steeds grote festivals maar vooral kleinere tenten en dus veel meer beleving per optreden”.

Bron: Events.nl Magazine / Mahlee Plekker:

Bron: Martin Hoek  Eventmanager Martiniplaza

Bron: Next Venue event locations

Bron: Papendal

50 mensen voelen meer dan 5.000

Waar een area met 5.000 bezoekers vaak draait om doorstroming, crowd control en zichtlijnen, biedt een area voor 50 mensen iets fundamenteel anders: echte betrokkenheid. In een kleine festival area staat het publiek dicht op de artiest, is er veel meer interactie, voelt het totaal niet reproduceerbaar. De bezoekers ervaren een beleving van: “Wij hebben dit moment meegemaakt!”. 

Festivaldirecteur Tirsa Creusen (Pinkpop) verwoordde dit treffend in een interview met Pollstar: “We must not forget that real stories don’t happen behind a screen.”. Juist die echte verhalen ontstaan vaker in kleine ruimtes dan op uitgestrekte festivalweides.

-- Bron: https://news.pollstar.com/

In een festival feesttent met 50 mensen ontstaat er sneller een sociale sfeer. Mensen die de area vertrekken nemen misschien wel even afscheid van hun tijdelijke danspartners en de nieuwe mensen die de area betreden worden hartelijk ontvangen. Dit alles doordat er minder duw- en trekwerk is, minder overprikkeling en al met al kortere wachtrijen. 

Zo hebben wij ooit in samenwerking met Amstel Radler een Silent disco festivalarea neergezet voor maximaal 100 mensen. Daar stond een kleine bar die ontzettend goed liep, vooral omdat het geen complexe handling was voor de drie barmannen. Ze hadden Amstel Radler 2.0. en 0.0. dat was het volledige menu. Snel besteld, snel weer dansen! 

Kleine area's zijn ook economisch slimmer

Grotere festivals area's kunnen natuurlijk veel meer mensen hosten, klopt zeker. Maar de productiekosten, medewerkers achter de schermen en alles wat er rondom komt kijken is natuurlijk immens. En natuurlijk, moeten festivals zoals de Zwarte Cross, Pinkpop en Lowlands met groter artiestnamen ook wel grote decors bouwen. Heel logisch. Maar de niche-programmering daaromheen kan natuurlijk wel compacter en meer gericht op specifieke muziekstijlen, acts en belevingsmomenten. 

Zo kan je als festivalorganisator de kleine ruimtes ook goed uitbesteden. Zet een professionele fotograaf in een area en het stroom de gehele dag door. Maak een cabaret area in onze nachttent in samenwerking met een lokaal theater, gooi onze oranje voetbal vol met lachspiegels en het publiek vermaakt zich grandioos. Zet een leuke cocktailbar in onze gele opblaasbare badeend en laat het creatief hosten door een creatieve spreker. En, ga zo maar door. Oké, dan doen we dat..